Wiele osób zastanawia się, jak usunąć starą farbę z kamienia. Jest to pytanie, które bardzo często pojawia się przy renowacji elewacji, odnawianiu nagrobków, konserwacji zabytków oraz przy remontach domów, w których występują kamienne schody, mury lub elementy dekoracyjne. Kamień uchodzi za materiał naprawdę trwały, aczkolwiek w praktyce jest on znacznie bardziej wrażliwy na niewłaściwe metody czyszczenia, niż może się wydawać. Źle dobrana technika może nie tylko nie usunąć farby w całości, lecz także doprowadzić do wyraźnego uszkodzenia struktury, zmiany koloru lub powstania mikropęknięć.
Kamień naturalny charakteryzuje się zróżnicowaną budową wewnętrzną. Różni się stopniem twardości, porowatością oraz zdolnością do wchłaniania wilgoci. Farba, zwłaszcza ta nakładana wiele lat temu, wnika głęboko w mikropory kamienia, tworząc jednocześnie trwałe połączenie. W efekcie nie znajduje się ona jedynie na powierzchni, lecz nierzadko osadza się w strukturze materiału. Próby jej usunięcia niosą niemałe ryzyko oderwania fragmentów kamienia, starcia naturalnej faktury bądź powstania nieestetycznych plam bądź przebarwień. Szczególnie trudne jest zachowanie oryginalnego wyglądu przy jednoczesnym całkowitym pozbyciu się starej powłoki.
Preparaty chemiczne od lat stanowią jedną z najczęściej stosowanych metod czyszczenia.Produkty takie działają poprzez rozpuszczanie spoiw zawartych w farbie. Najczęściej nakłada się je pędzlem lub natryskowo, pozostawia na określony przez producenta czas, a w dalszej kolejności usuwa rozmiękczoną warstwę mechanicznie lub poprzez spłukiwanie. Metoda ta jest całkiem skuteczna przy cienkich warstwach farby, aczkolwiek w przypadku kamienia niesie ze sobą poważne ryzyko. Substancje chemiczne mogą wnikać w głąb materiału, powodując:
odbarwienia,
osłabienie struktury,
reakcje chemiczne prowadzące do kruszenia się powierzchni.
Metody strumieniowo - ścierne polegają na usuwaniu farby za pomocą materiału ściernego lub wody pod wysokim ciśnieniem. Pozwalają one w mgnieniu oka oczyścić duże powierzchnie, aczkolwiek ich działanie jest agresywne. Często oprócz farby usuwana jest wierzchnia warstwa kamienia, co prowadzi do utraty detali, wygładzenia faktury i zwiększenia porowatości. Tego typu kamień staje się znacznie bardziej podatny na zabrudzenia i działanie wilgoci. W przypadku piaskowca czy wapienia piaskowanie może doprowadzić do nieodwracalnych zniszczeń, dlatego coraz częściej odchodzi się od tej metody przy wartościowych obiektach.
Ręczne skuwanie, szczotkowanie lub szlifowanie pozwala z kolei na częściową kontrolę procesu i bywa dość chętnie stosowane przy niewielkich powierzchniach. Niestety są to techniki bardzo czasochłonne i wymagające ogromnej precyzji. Twarde narzędzia rysują bowiem kamień, a szlifowanie niemal zawsze zmienia jego naturalną strukturę. Nawet przy ogromnej ostrożności trudno uniknąć śladów ingerencji, które później są mocno widoczne w postaci jaśniejszych plam lub nienaturalnie gładkich fragmentów.
Czyszczenie laserowe to innowacyjna technologia, która w ostatnich latach zyskuje gigantyczną popularność w branży renowacyjnej i konserwatorskiej. Polega ona na wykorzystaniu krótkich impulsów światła o sporej energii, które są kierowane bezpośrednio na zabrudzoną powierzchnię. Farba pochłania energię wiązki i ulega odparowaniu, zaś kamień, który reaguje na dane pasmo w znacznie mniejszym stopniu, pozostaje niemal nienaruszony. W efekcie możliwe jest selektywne usunięcie powłoki bez mechanicznego kontaktu z podłożem. We FLASER oferujemy sprawdzone systemy laserowe zaprojektowane z myślą o precyzyjnym i bezpiecznym czyszczeniu powierzchni. Dzięki nim usuwanie farby z kamienia może odbywać się w sposób kontrolowany, skuteczny i w pełni bezinwazyjny.
Czyszczenie laserowe opiera się na kontrolowanym oddziaływaniu impulsów świetlnych na powierzchnię materiału. Parametry wiązki – takie jak energia, czas trwania impulsu czy średnica plamki – są precyzyjnie dobierane do rodzaju podłoża i charakteru nawarstwień. Operator prowadzi głowicę nad czyszczoną powierzchnią, zachowując pełną kontrolę nad przebiegiem procesu oraz jego głębokością.
Warstwy farby lub zabrudzeń ulegają rozbiciu na mikroskopijne cząstki, które są natychmiast wychwytywane przez system filtrujący. Proces przebiega stopniowo, warstwa po warstwie, co umożliwia niezwykle dokładne oczyszczanie nawet najbardziej złożonych form architektonicznych i detali rzeźbiarskich.
Najważniejszym walorem tej technologii jest z pewnością brak fizycznego kontaktu z kamieniem. Oznacza to brak tarcia, nacisku i niechcianych uderzeń, które w tradycyjnych metodach odpowiadają za znaczną większość uszkodzeń. Laser nie wymaga stosowania agresywnej chemii ani wody, w efekcie czego nie powoduje zawilgocenia materiału ani powstawania wykwitów. Umożliwia również niezwykle wysoką precyzję, co ma niemałe znaczenie przy pracy z:
ważnymi zabytkami,
rzeźbami,
delikatnymi elementami architektonicznymi.
Przy odpowiednim doborze urządzeń i parametrów czyszczenie laserowe uznawane jest za jedną z najbezpieczniejszych metod usuwania farby z kamienia. Energia impulsu jest dostosowywana do specyfiki podłoża oraz charakteru powłoki malarskiej. Pozwala to na efektywne usunięcie farby bez nagrzewania kamienia do temperatur, które mogłyby powodować niepożądanego mikropęknięcia lub zmianę barwy.
Właśnie dlatego technologia ta znajduje zastosowanie w praktyce muzealnej oraz w pracach konserwatorskich przy obiektach o szczególnej wartości historycznej. Lasery z FLASER dostępne są w różnych wariantach. Oferujemy modele jednomodowe FLASH oraz wilelomodowe BUZZER i HULK. Jeśli chcesz lepiej je poznać, zapoznaj się z naszą ofertą.
Proces rozpoczyna się od wykonania próby w niezbyt widocznym miejscu w celu dobrania optymalnych ustawień. W dalszej kolejności dokładnie zabezpiecza się otoczenie oraz uruchamia system odsysania zanieczyszczeń. Operator prowadzi głowicę lasera nad powierzchnią, stopniowo usuwając kolejne warstwy farby. Po zakończeniu pracy kamień jest skrupulatnie oceniany wizualnie, a w razie potrzeby wykonuje się punktowe doczyszczanie, aby uzyskać jednolity efekt. Zazwyczaj proces ten nie zajmuje zbyt wiele czasu, a czyszczenie laserowe jest naprawdę proste.
Czyszczenie laserowe znajduje powszechne zastosowanie przy odnawianiu elewacji, nagrobków, rzeźb, fontann czy murów z cegły i kamienia. Technologia ta fantastycznie sprawdza się również w przypadku schodów i posadzek, gdzie szczególnie istotne jest zachowanie oryginalnej faktury i właściwości powierzchni.
Laser jest najlepszym rozwiązaniem wszędzie tam, gdzie nade wszystko liczy się maksymalna precyzja, bezpieczeństwo materiału oraz wysoka jakość końcowego efektu. Szczególnie polecany jest przy kamieniu miękkim, obiektach zabytkowych oraz w sytuacjach, kiedy inne metody okazują się zbyt agresywne lub nieskuteczne. Sprawdza się również wtedy, gdy konieczne jest usunięcie farby z niełatwo dostępnych miejsc.
Koszt czyszczenia laserowego zależy od wielu czynników, takich jak wielkość powierzchni, stopień zabrudzenia, rodzaj farby czy lokalizacja obiektu, dlatego usługi te wyceniane są zazwyczaj indywidualnie. Warto jednak podkreślić, że metoda laserowa nie wymaga stosowania ścierniwa, wody ani środków chemicznych, co znacząco ogranicza koszty materiałowe oraz logistyczne. W wielu przypadkach cena jednostkowa okazuje się niższa niż przy metodach tradycyjnych, a brak uszkodzeń powierzchni i eliminacja potrzeby późniejszych napraw sprawiają, że w ujęciu całościowym i długofalowym laser często jest rozwiązaniem bardziej opłacalnym.
Czyszczenie laserowe łączy wysoką skuteczność z pełnym poszanowaniem struktury materiału. Umożliwia usuwanie starych powłok malarskich bez ingerencji w kamień, bez użycia środków chemicznych i bez mechanicznego ścierania powierzchni. Dzięki temu zachowana zostaje autentyczna faktura i charakter materiału, a ryzyko uszkodzeń zostaje ograniczone do minimum. W nowoczesnej konserwacji kamienia technologia laserowa coraz częściej staje się rozwiązaniem pierwszego wyboru – szczególnie tam, gdzie liczy się precyzja, bezpieczeństwo i trwałość efektu.